Perkütan Nefrolitotomi (PNL) Nedir, Ne İşe Yarar, Riskleri Nelerdir?


Böbrek taşları, sorunlu kişiler için çok acı verici ağrılara ve farklı sorunlara sebep olabilir. Bu nedenle farklı yöntemler uygulanarak alınması söz konusudur. Bu yöntemlerden bir tanesi de Perkütan Nefrolitotomi (PNL) olarak isimlendirilen bir yöntemdir.

Perkütan Nefrolitotomi Nedir?

Bu yöntem, “Kapalı Böbrek Taşı Ameliyatı” olarak da bilinen bir yöntemdir. Ameliyat, nispeten büyük boydaki yani 2 santimetre ve üzerindeki böbrek taşlarının alınması amacıyla uygulanan endoskopik bir operasyon olarak tanımlanabilir.

Perkütan nefrolitotomi (PNL)” kelime anlamı olarak, böbrekten taşların kesilip çıkartılması anlamına gelmektedir. Tarihte ilk kez 1973 yılında İsveç’te uygulanmıştır. Hastanın sırt bölgesinde çok ufak bir kesi yapılması (8 ya da 9 milimetre) ve nefroskop adı verilen optik bir aracın geçirilmesi şeklinde uygulanır. Bu araç kullanılarak böbrekteki taşlar parçalanır ve daha önce açılan kesi kullanılarak dışarı çıkartılır. Bu yöntem böbrekteki taşlar için uygulanan açık taş ameliyatlarına alternatif olarak geliştirilmiş bir yöntemdir.

Perkütan Nefrolitotomi (PNL) Ne İşe Yarar?

Böbrek taşlarının büyük bir çoğunluğu doğal yöntemler ile hastaların kendisi tarafından düşürülmektedir. Ancak taşların çok büyük olduğu ve sayısının fazla olduğu durumlarda taşları düşürmek ve böbrekte olduğu sırada ya da düşürme sırasında ağrıyı engellemek mümkün olmayabilir. Söz konusu olan yöntem ile taşlar çok büyük, sayıca fazla ya da çok sert ise bu sıkıntılara katlanmak zorunda kalmazsınız. Üstelik uygulanan tek bir operasyon ile tüm böbrek taşlarını almak mümkün olmaktadır.

Perkütan Nefrolitotomi (PNL) operasyonu sırasında çok küçük bir kesi açılması nedeniyle iyileşme süreci çok daha hızlı olmaktadır ve hastalar 2 ya da 3 gün kadar hastanede gözlem altında tutulduktan sonra normal yaşamlarına dönebilmektedirler. Dolayısıyla kapalı böbrek taşı ameliyatı sonrası (Perkütan Nefrolitotomi) yaşanan süreç oldukça kısadır ve kolay bir şekilde atlatılabilir. Nefroskopi tüpü alınan hastaların taburcu edilmesi sonrasında bol sıvı alması gerekmektedir. Bazen ateşlerinin yükselmesi ve kusma atakları geçirilmesi gibi durumlarla karşılaşabilirler. Bu durumlar şiddetli hale gelirse en yakın sağlık kuruluşuna başvurmak gerekir. Ameliyat sonrası kırıntı taşların düşmesi ve bunların geçici olarak idrar yollarını tıkaması gibi durumlarla karşılaşılabilir. Nefroskopi tüpünün alınmasını sağlayan sırttaki delikten geçici bir süre idrar gelmesi de normal olarak kabul edilebilir.

Perkütan Nefrolitotomi Uygulanışı

Kapalı böbrek taşı (Perkütan nefrolitotomi) yönteminin uygulanışını ayrıntılı olarak anlatmak gerekirse, cerrahın böbrekte bulunan taşı radyolojik olarak lokalize etmesi ile başlar. Hastanın sırtından bu bölgeye bir iğne iletilir ve iğne içinden geçen bir tel böbrek içine yerleştirilir. Bu rehber tel üzerinden daha kalın iğneler böbreğe ulaştırılır. Genişlik 8 ya da 9 milimetre çapına ulaştığında ise bir tüp cilt ile böbrek arasında sabitlenir. Daha sonra bu tüpün içerisinden nefroskop ismi verilmekte olan ve içerisinde çalışma kanalı barındıran enstrüman böbrek içine iletilir. Bu çalışma kanalı içerisinden iletilen cihazlarda pnömotik, ultrasonik ya da lazer enerjisi kullanılmaktadır ve bu cihazlar kullanılarak böbrek taşları parçalanır. Sonrasında ise böbrek içinde hiçbir taş parçası kalmaması hedefine uygun olarak bu taşlar dışarı alınır.

Perkütan nefrolitotomi (PNL) - Kapalı böbrek taşı ameliyatı sonuçlandığında nefrostomi tüpü olarak isimlendirilen diren böbrek içerisine yerleştirilmektedir. Temel olarak bu şekilde yapılsa da, Standart PNL, Mini PNL, Mikro PNL olarak anılan tipleri bulunmaktadır. Taşların büyüklüğü gibi kriterler incelenerek, hangi yöntemin daha başarılı bir sonuç vereceği ve iyileşme sürecini kısaltacağı tespit edilir, uygun görülen yöntem uygulanır.

Perkütan Nefrolitotomi Riskleri Nelerdir?

  • Böbrek taşlarına ulaşılamaması ya da çalışma kanalının yeterince genişletilememesi durumlarında açık taş ameliyatına dönmek gerekebilir.
  • İşlem sırasında böbrek içindeki damarların zarar görmesi sonucu kanama oluşabilir, kan transfüzyonu gerekebilir.
  • Enfeksiyon ve 38,5 dereceye kadar ateş görülebilir. Ateş bu seviyeyi geçerse doktora başvurmak yerinde olacaktır.
  • Sırttaki kesi ya da böbrek üzerindeki yara etrafında sıvı toplanabilir.
  • Arter ile ven arasında direkt bağlantı meydana gelmesi olarak açıklanabilecek Arteriovenöz fistül durumu ortaya çıkabilir. Anjiografik olarak tedavi edilebilen bu durumla karşılaşıldığında idrarla birlikte çok miktarda kan gelebilir.
  • Fazla miktarda taş söz konusu olduğunda 2. Seans PNL uygulaması ya da ESWL yöntemi gibi ek tedaviler gerekebilir.
  • Operasyon sırasında dalak, akciğerler, karaciğer, pankreas ve safra kesesi organlarında yaralanmalar meydana gelebilir, operasyon sırasında ya da sonrasında buna yönelik ek tedaviler yapılması gerekebilir.

Kapalı böbrek taşı ameliyatı (Perkütan Nefrolitotomi) sonrasında yukarıda belirtilen riskler olsa da, karşılaşılma oranları %1-5 seviyesi gibi çok düşük oranlarda kalmaktadır. Kapalı böbrek taşı (PNL) ameliyatları %90 üzerinde başarı oranına sahip olan operasyonlardır.


Puan:

Perkütan Nefrolitotomi (PNL) Nedir, Ne İşe Yarar, Riskleri Nelerdir?
Puan: 4.9 (6oy )